Hava Kirliliği Kontrolü
Çorlu Mühendislik FakültesiÇevre Mühendisliği
- Kodu
- CMB409
- Yarıyılı
- 2026-2027 Güz Yarıyılı
- Teorik
- 2
- Uyg.-Lab
- 1-0
- Kredi
- 2.5
- AKTS
- 4
- Dersin türü
- Zorunlu
- Düzeyi
- Lisans
- Dili
- Türkçe
- Kategorisi
- Temel mesleki dersler
- Ön koşul (tavsiye)
- -
- Dersi veren
- Prof. Dr. LOKMAN HAKAN TECER
Dersin amacı
Bu ders kapsamında hava kirleticilerinin neler olduğu, hangi kaynaklardan yayıldıkları, etkileri ve atmosferdeki taşınım mekanizmaları ile birlikte hava kirliliği ölçüm ve kontrol yöntemlerinin anlatılması amaçlanmıştır.
Öğrenme çıktıları
- ÖÇ-1Hava kirliliği mevzuatı
- ÖÇ-2Meteorolojinin hava kirliliği üzerine etkileri
- ÖÇ-3Emisyon envanterleri ve temiz hava planlarının hazırlanması
- ÖÇ-4Hava kirliliğinin ölçüm yöntemleri
- ÖÇ-5Kirleticilerin kontrol yöntemleri
- ÖÇ-6Atmosferde dispersiyon&dağılım modelleri
- ÖÇ-7-Hava kirleticileri, kaynakları, etkileri ve atmosferde taşınım mekanizmaları
Dersin içeriği
Hava kirliliğinin tanımı. Kirleticilerin sınıflandırılması. Etkileri. Hava kalitesi kriterleri ve standartları. Kirletici kaynaklar. Fotokimyasal reaksiyonlar. Meteorolojik olayların hava kirlenmesine etkisi. Kirleticilerin atmosferde dispersiyonu. Emisyon envanteri. Hava kirliliği ölçüm yöntemleri. Hava kirliliği kontrolü.
Haftalık konular
| Hafta | Konu | Ön hazırlık / yöntem |
|---|---|---|
| 1 | Giriş; tanımlar; atmosferin katmanları; hava kirliliğinin oluşumu; kirleticilerin sınıflandırılması; hava kalitesi sınır değerleri; birim dönüşümleri; uygulama. | [1] Sayfa 7-30; 249-254; [3] Sayfa 17-20; 42-44; 48-57; 87-155; [4] |
| 2 | Hava kirleticilerin etkileri; kirletici kaynaklarının sınıflandırması; endüstriyel kaynaklar | [1] Sayfa 31-45; 121; 142-158; [3] Sayfa 163-186 |
| 3 | Yanma kaynakları; yakıtlar ve yakma sistemleri | [1] Sayfa 122-134 |
| 4 | Yanmadan kaynaklanan kirleticiler ve kontrolü | [1] Sayfa 134-142 |
| 5 | Yanma-Uygulama; taşıt kaynaklı emisyonlar | [1] Sayfa 291-306 |
| 6 | Meteoroloji ve hava kalitesi; hava kirlenmesinin ölçekleri; meteorolojik faktörler | [1] Sayfa 14-17; 73-95; [3] Sayfa 29-32; 57-62; 157-162 |
| 7 | Atmosferde dispersiyon; hava kirleticilerin dağılımı ve modellemesi | [1] Sayfa 96-110 |
| 8 | Dağılım modelleri, uygulama | [1] Sayfa 307-314 |
| 9 | Dönem içi sınavı | |
| 10 | Emisyon envanteri; temiz hava planlarının hazırlanması | [1] Sayfa 158-176 |
| 11 | Yönetmelikler; hava kirliliği ölçüm yöntemleri; verilerin değerlendirilmesi | [1] Sayfa 45-72, [4] |
| 12 | Hava kirliliği kontrolü; genel prensipler; toz kontrolü | [1] Sayfa 177-217 |
| 13 | Gaz ve buhar halindeki kirleticilerin kontrolü | [1] Sayfa 219-246 |
| 14 | SO2 ve NOx kontrolü | [1] Sayfa 247-283 |
| 15 | Final Sınavı 1. Hafta | |
| 16 | Final Sınavı 2. Hafta |
Kaynaklar ve materyaller
- Ders notu
- [1] Müezzinoğlu, A., Hava Kirliliği ve Kontrolunun Esasları, Dokuz Eylül Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Yayınları.
- Diğer kaynaklar
- [2] Spiro, T.G., Stigliani, W.M., Chemistry of the Environment, Prentice-Hall Inc. 1996.[3] Müezzinoğlu, A., Atmosfer Kimyası, Dokuz Eylül Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Yayınları No: 305, 2003.[4] www.cevreorman.gov.tr[5] Cooper, C.D., Alley, F.C. Air Pollution Control: A Design Approach, Weveland Pres, Prospect Heights, Illinois, 1994.[6] Wark, K., Warner, C. F., Davis, W.T., Air Pollution: Its Origin and Control, 3rd edition. Addison-Wesley, Menlo Park, 1998.[7] De Nevers, N., Air Pollution Control Engineering, Mc Graw Hill, New York, 1995[8] Benitez, J. Process Engineering and Design for Air Pollution Control, Prentice-Hall Inc., New Jersey, 1993.
- Ödevler
- 2 ödev
- Sınavlar
- 1 ara sınav 1 yarıyıl sonu sınavı
Değerlendirme
- Ödev 1 %10
- Arasınav 1 %30
- Dönem Sonu Sınavı %60
Program çıktıları ile ilişkisi
- PÇ-1A. Matematik, fen bilimleri ve Çevre Mühendislik disiplinine özgü konularda yeterli bilgi birikimi; bu alanlardaki kuramsal ve uygulamalı bilgileri, Çevre mühendisliği alanına özgü karmaşık mühendislik problemlerinin çözümünde kullanabilme becerisi.
- PÇ-2B. Çevre Mühendisliği alanında karmaşık mühendislik problemlerini tanımlama, formüle etme ve çözme becerisi; bu amaçla uygun analiz ve modelleme yöntemlerini seçme ve uygulama becerisi.
- PÇ-3C. Karmaşık bir sistemi, süreci, cihazı veya ürünü gerçekçi kısıtlar ve koşullar altında, belirli gereksinimleri karşılayacak şekilde tasarlama becerisi; bu amaçla modern tasarım yöntemlerini uygulama becerisi.
- PÇ-4D. Çevre Mühendisliği uygulamalarında karşılaşılan karmaşık problemlerin analizi ve çözümü için gerekli olan modern teknik ve araçları seçme ve kullanma becerisi; bilişim teknolojilerini etkin bir şekilde kullanma becerisi.
- PÇ-5E. Çevre Mühendisliği alanında karmaşık mühendislik problemlerinin veya disipline özgü araştırma konularının incelenmesi için deney tasarlama, deney yapma, veri toplama, sonuçları analiz etme ve yorumlama becerisi.
- PÇ-6F. Disiplin içi ve çok disiplinli takımlarda etkin biçimde çalışabilme becerisi; bireysel çalışma becerisi.
- PÇ-7G. Sözlü ve yazılı etkin iletişim kurma becerisi; en az bir yabancı dil bilgisi; etkin rapor yazma ve yazılı raporları anlama, tasarım ve üretim raporları hazırlayabilme, etkin sunum yapabilme, açık ve anlaşılır talimat verme ve alma becerisi.
- PÇ-8H. Yaşam boyu öğrenmenin gerekliliği konusunda farkındalık; bilgiye erişebilme, bilim ve teknolojideki gelişmeleri izleme ve kendini sürekli yenileme becerisi.
- PÇ-9I. Etik ilkelerine uygun davranma, mesleki ve etik sorumluluk ve mühendislik uygulamalarında kullanılan standartlar hakkında bilgi.
- PÇ-10J. Çevre Mühendisliği alanında proje yönetimi, risk yönetimi ve değişiklik yönetimi gibi, iş hayatındaki uygulamalar hakkında bilgi; girişimcilik, yenilikçilik hakkında farkındalık; sürdürülebilir kalkınma hakkında bilgi.
- PÇ-11K. Çevre Mühendisliği uygulamalarının evrensel ve toplumsal boyutlarda sağlık, çevre ve güvenlik üzerindeki etkileri ve çağın mühendislik alanına yansıyan sorunları hakkında bilgi; Çevre mühendisliği çözümlerinin hukuksal sonuçları konusunda farkındalık.
| ÖÇ-1 | ÖÇ-2 | ÖÇ-3 | ÖÇ-4 | ÖÇ-5 | ÖÇ-6 | ÖÇ-7 | |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| PÇ-1 | 5 | 5 | 5 | 5 | 5 | 5 | 5 |
| PÇ-2 | 5 | 5 | 5 | 5 | 5 | 5 | 5 |
| PÇ-3 | 5 | 5 | 5 | 5 | 5 | 5 | 5 |
| PÇ-4 | 5 | 5 | 5 | 5 | 5 | 5 | 5 |
| PÇ-5 | 5 | 5 | 5 | 5 | 5 | 5 | 5 |
| PÇ-6 | 5 | 5 | 5 | 5 | 5 | 5 | 5 |
| PÇ-7 | 5 | 5 | 5 | 5 | 5 | 5 | 5 |
| PÇ-8 | 5 | 5 | 5 | 5 | 5 | 5 | 5 |
| PÇ-9 | 5 | 5 | 5 | 5 | 5 | 5 | 5 |
| PÇ-10 | 5 | 5 | 5 | 5 | 5 | 5 | 5 |
| PÇ-11 | 5 | 5 | 5 | 5 | 5 | 5 | 5 |
AKTS iş yükü
| Etkinlik | Sayı | Süre | Toplam |
|---|---|---|---|
| Ödevler | 2 | 5 | 10 |
| Yarıyıl Sınavı | 1 | 10 | 10 |
| Ara Sınav 1 | 1 | 5 | 5 |
| Ders süresi(sınav haftası dahildir: toplam ders saati) | 16 | 3 | 48 |
| Sınıf dışı ders çalışma süresi(ön çalışma, pekiştirme) | 14 | 3 | 42 |
| Toplam iş yükü | 115 | ||
| Toplam iş yükü / 30 | 4 | ||
| Dersin AKTS kredisi | 4 | ||