Tekstilde Sürdürülebilirlik
Çorlu Mühendislik FakültesiTekstil Mühendisliği
- Kodu
- TMSB417
- Yarıyılı
- 2026-2027 Güz Yarıyılı
- Teorik
- 2
- Uyg.-Lab
- 0-0
- Kredi
- 2
- AKTS
- 2
- Dersin türü
- Seçmeli
- Düzeyi
- Lisans
- Dili
- Türkçe
- Kategorisi
- Temel mesleki dersler
- Ön koşul (tavsiye)
- Tekstil Terbiye Dersleri
- Dersi veren
- Arş. Gör. Dr. HAYAL OKTAY
Dersin amacı
Bu dersin amacı, öğrencilerin tekstil sektöründe sürdürülebilirlik kavramını tekstil mühendisliği bakış açısıyla değerlendirebilmelerini ve üretim süreçlerinin çevresel etkilerini analiz ederek sürdürülebilir üretim stratejileri geliştirebilmelerini sağlamaktır.
Öğrenme çıktıları
- ÖÇ-1Sürdürülebilirlik gereksinimleri ve çözüm araçları hakkında teknik bilgi edinmek.
- ÖÇ-2Sürdürülebilirliğe yönelik çağdaş değişimi anlamak ve sürdürülebilirlik okuryazarlığı kazanmak.
- ÖÇ-3Tekstil tedarik zinciri boyunca yer alan süreçlerin ve paydaşların karmaşıklığını ve çokluğunu anlamak.
- ÖÇ-4Sürdürülebilir tekstil üretimi ile ilgili uluslararası standartları ve sertifikasyon sistemlerini açıklamak.
- ÖÇ-5Tekstil ürünlerinin yaşam döngüsünün temel prensiplerini ve analizlerini anlamak.
- ÖÇ-6Döngüsel ekonomi yaklaşımında tekstil sektörünün yerini ve alternatif üretim biçimlerini kavramak.
Dersin içeriği
Tekstil sektörünün çevresel etkileri, sürdürülebilir lif üretimi, enerji ve su verimliliği, tekstilde kimyasal yönetimi, yaşam döngüsü değerlendirmesi, döngüsel ekonomi, endüstriyel simbiyoz, geri dönüşüm teknolojileri, sürdürülebilir tasarım ve uluslararası tekstil sürdürülebilirlik standartları.
Haftalık konular
| Hafta | Konu | Ön hazırlık / yöntem |
|---|---|---|
| 1 | Tekstil Üretimi ve Sürdürülebilirlik: Sürdürülebilirlik tarihçesi, genel tanımlar, sürdürülebilirlik göstergeleri ve araçları, tekstil sektörünün çevresel etkileri. | [1] Oktay H., Tekstilde Sürdürülebilirliğe Giriş Ders Notları-ilgili bölüm |
| 2 | Düzenlemeler, Standartlar ve Yeşil Aklama: AB Yeşil Mutabakatı, Dijital Ürün Pasaportları (DPP), Sertifikalar (GOTS, OEKO-TEX, Bluesign, STeP, Higg Index, EU Ecolabel vb.). | [1] Oktay H., Tekstilde Sürdürülebilirliğe Giriş Ders Notları-ilgili bölüm |
| 3 | Düzenlemeler, Standartlar ve Yeşil Aklama: AB Yeşil Mutabakatı, Dijital Ürün Pasaportları (DPP), Sertifikalar (GOTS, OEKO-TEX, Bluesign, STeP, Higg Index, EU Ecolabel vb.). | [1] Oktay H., Tekstilde Sürdürülebilirliğe Giriş Ders Notları-ilgili bölüm |
| 4 | Tedarik Zinciri Şeffaflığı ve İzlenebilirliği: Dijital veri izleme sistemleri, DNA ve luminesan işaretleyiciler vb. | [1] Oktay H., Tekstilde Sürdürülebilirliğe Giriş Ders Notları-ilgili bölüm |
| 5 | Çevresel Etki Azaltma: Yeni nesil lifler. | [1] Oktay H., Tekstilde Sürdürülebilirliğe Giriş Ders Notları-ilgili bölüm |
| 6 | Çevresel Etki Azaltma: Düşük etki değerine sahip tekstil yaş işlemleri. | [1] Oktay H., Tekstilde Sürdürülebilirliğe Giriş Ders Notları-ilgili bölüm |
| 7 | Çevresel Etki Azaltma: Ekotasarım, geri dönüşüm, ileri dönüşüm, endüstriyel simbiyoz. | [1] Oktay H., Tekstilde Sürdürülebilirliğe Giriş Ders Notları-ilgili bölüm |
| 8 | Ara Sınav | [1] Oktay H., Tekstilde Sürdürülebilirliğe Giriş Ders Notları- İlgili bölümler dönem başında duyurulacaktır. |
| 9 | Ara Sınav | [1] Oktay H., Tekstilde Sürdürülebilirliğe Giriş Ders Notları- İlgili bölümler dönem başında duyurulacaktır. |
| 10 | Çevresel Etki Azaltma: Yeni nesil tekstil üretim teknolojileri. | [1] Oktay H., Tekstilde Sürdürülebilirliğe Giriş Ders Notları-ilgili bölüm |
| 11 | Yaşam Döngüsü Değerlendirmesi Metodolojisi: Fonksiyonel birim belirleme ilkeleri, beşikten mezara sistem sınırları, envanter oluşturma, veri toplama yöntemleri, yaşam döngü etki değerlendirmesinde problem ve hasar odaklı karakterizasyon ve normalizasyon, hesaplama araçları, iyileştirme çalışmaları. | [1] Oktay H., Tekstilde Sürdürülebilirliğe Giriş Ders Notları-ilgili bölüm |
| 12 | Yaşam Döngüsü Değerlendirmesi Metodolojisi: Fonksiyonel birim belirleme ilkeleri, beşikten mezara sistem sınırları, envanter oluşturma, veri toplama yöntemleri, yaşam döngü etki değerlendirmesinde problem ve hasar odaklı karakterizasyon ve normalizasyon, hesaplama araçları, iyileştirme çalışmaları. | [1] Oktay H., Tekstilde Sürdürülebilirliğe Giriş Ders Notları-ilgili bölüm |
| 13 | Kimyasal Yönetimi ve Kısıtlı Maddeler: ZDHC. | [1] Oktay H., Tekstilde Sürdürülebilirliğe Giriş Ders Notları-ilgili bölüm |
| 14 | Çevresel ayakizi (EF), ürün çevresel ayakizi (PEF), karbon ayakizi (CF), su ayakizi (WF). | [1] Oktay H., Tekstilde Sürdürülebilirliğe Giriş Ders Notları-ilgili bölüm |
| 15 | Enerji Verimliliği ve Atık Su Yönetimi: Enerji ve kimyasal geri kazanım sistemleri, proses optimizasyonu, enerji verimli ekipmanlar vb. | [1] Oktay H., Tekstilde Sürdürülebilirliğe Giriş Ders Notları-ilgili bölüm |
| 16 | Sürdürülebilir ve Döngüsel Tekstil Stratejileri: İyi uygulama örnekleri. | [1] Oktay H., Tekstilde Sürdürülebilirliğe Giriş Ders Notları-ilgili bölüm |
Kaynaklar ve materyaller
- Ders notu
- [1] Oktay H., Tekstilde Sürdürülebilirliğe Giriş Ders Notları
- Diğer kaynaklar
- Oktay, H. (2023). Tekstil boyama ve baskı işletmelerinde yaşam döngüsü değerlendirmesi çalışması (Yayın No. 785564) [Doktora Tezi, Tekirdağ Namık Kemal Üniversitesi]. YÖK Ulusal Tez Merkezi.; Blackburn, R. (Ed.). (2009). Sustainable textiles: Life cycle and environmental impact.; Muthu, S. S., Gardetti, M. A. (Ed.). (2020). Sustainability in
the textile and apparel industries: Sourcing synthetic and novel alternative raw materials. Springer.; Muthu, S. S., Gardetti, M. A. (Ed.). (2020). Sustainability in the textile and apparel industries: Production process sustainability.
Springer.; Intergovernmental Panel on Climate Change. (t.y.). About the IPCC. https://www.ipcc.ch; European Commission, Joint Research Centre. (t.y.). Joint Research Centre – About us. https://joint-research centre.ec.europa.eu; Journal of Cleaner Production. (t.y.). Journal of Cleaner Production. Elsevier. https://www.sciencedirect.com/journal/journal-of-cleaner-production; International Organization for Standardization. (t.y.). ISO 14000 serisi – Çevre yönetim standartları. https://www.iso.org/iso-14000-environmental-management.html; - Dokümanlar
- Dönem başında öğrencilere duyurulacaktır
- Ödevler
- Dönem başında öğrencilere duyurulacaktır
- Sınavlar
- Dönem başında internet sitesi üzerinden duyurulacaktır.
Değerlendirme
- Arasınav 1 %20
- Ödev 1 %30
- Dönem Sonu Sınavı %50
Program çıktıları ile ilişkisi
- PÇ-1A. Matematik, fen bilimleri ve Tekstil Mühendislik disiplinine özgü konularda yeterli bilgi birikimi; bu alanlardaki kuramsal ve uygulamalı bilgileri, Tekstil mühendisliği alanına özgü karmaşık mühendislik problemlerinin çözümünde kullanabilme becerisi.
- PÇ-2B. Tekstil Mühendisliği alanında karmaşık mühendislik problemlerini tanımlama, formüle etme ve çözme becerisi; bu amaçla uygun analiz ve modelleme yöntemlerini seçme ve uygulama becerisi.
- PÇ-3C. Karmaşık bir sistemi, süreci, cihazı veya ürünü gerçekçi kısıtlar ve koşullar altında, belirli gereksinimleri karşılayacak şekilde tasarlama becerisi; bu amaçla modern tasarım yöntemlerini uygulama becerisi.
- PÇ-4D. Tekstil Mühendisliği uygulamalarında karşılaşılan karmaşık problemlerin analizi ve çözümü için gerekli olan modern teknik ve araçları seçme ve kullanma becerisi; bilişim teknolojilerini etkin bir şekilde kullanma becerisi.
- PÇ-5E. Tekstil Mühendisliği alanında karmaşık mühendislik problemlerinin veya disipline özgü araştırma konularının incelenmesi için deney tasarlama, deney yapma, veri toplama, sonuçları analiz etme ve yorumlama becerisi.
- PÇ-6F. Disiplin içi ve çok disiplinli takımlarda etkin biçimde çalışabilme becerisi; bireysel çalışma becerisi.
- PÇ-7G. Sözlü ve yazılı etkin iletişim kurma becerisi; en az bir yabancı dil bilgisi; etkin rapor yazma ve yazılı raporları anlama, tasarım ve üretim raporları hazırlayabilme, etkin sunum yapabilme, açık ve anlaşılır talimat verme ve alma becerisi.
- PÇ-8H. Yaşam boyu öğrenmenin gerekliliği konusunda farkındalık; bilgiye erişebilme, bilim ve teknolojideki gelişmeleri izleme ve kendini sürekli yenileme becerisi.
- PÇ-9I. Etik ilkelerine uygun davranma, mesleki ve etik sorumluluk ve mühendislik uygulamalarında kullanılan standartlar hakkında bilgi.
- PÇ-10J. Tekstil Mühendisliği alanında proje yönetimi, risk yönetimi ve değişiklik yönetimi gibi, iş hayatındaki uygulamalar hakkında bilgi; girişimcilik, yenilikçilik hakkında farkındalık; sürdürülebilir kalkınma hakkında bilgi.
- PÇ-11K. Tekstil Mühendisliği uygulamalarının evrensel ve toplumsal boyutlarda sağlık, çevre ve güvenlik üzerindeki etkileri ve çağın mühendislik alanına yansıyan sorunları hakkında bilgi; Tekstil mühendisliği çözümlerinin hukuksal sonuçları konusunda farkındalık.
| ÖÇ-1 | ÖÇ-2 | ÖÇ-3 | ÖÇ-4 | ÖÇ-5 | ÖÇ-6 | |
|---|---|---|---|---|---|---|
| PÇ-1 | 4 | 4 | 4 | 4 | 4 | 4 |
| PÇ-2 | 4 | 4 | 4 | 4 | 4 | 4 |
| PÇ-3 | 3 | 3 | 3 | 3 | 3 | 3 |
| PÇ-4 | 3 | 3 | 3 | 3 | 3 | 3 |
| PÇ-5 | 3 | 3 | 3 | 3 | 3 | 3 |
| PÇ-6 | 2 | 2 | 2 | 2 | 2 | 2 |
| PÇ-7 | 1 | 1 | 1 | 1 | 1 | 1 |
| PÇ-8 | 2 | 2 | 2 | 2 | 2 | 2 |
| PÇ-9 | 5 | 5 | 5 | 5 | 5 | 5 |
| PÇ-10 | 5 | 5 | 5 | 5 | 5 | 5 |
| PÇ-11 | 4 | 4 | 4 | 4 | 4 | 4 |
AKTS iş yükü
| Etkinlik | Sayı | Süre | Toplam |
|---|---|---|---|
| Sınıf dışı ders çalışma süresi(ön çalışma, pekiştirme) | 10 | 1 | 10 |
| Ders süresi(sınav haftası dahildir: toplam ders saati) | 16 | 2 | 32 |
| Ara Sınav 1 | 1 | 1 | 1 |
| Ödevler | 8 | 2 | 16 |
| Dönem Sonu Sınavı | 1 | 1 | 1 |
| Toplam iş yükü | 60 | ||
| Toplam iş yükü / 30 | 2 | ||
| Dersin AKTS kredisi | 2 | ||